|
Gepost op 26/02/2004 13:14:43
IS ER EEN NADEEL AAN HET HYPERMOBIEL ZIJN ?
In dit nummer van “The Journal”, stellen Karaaslan en collega’s het verband tussen hypermobiliteit en fibromyalgie(FM) aan de kaak. Zich vasthoudend aan de strikte criteria van het amerikaanse college of Rheumatology (ACR) bij het stellen van een diagnose van FM, hebben zij hetzelfde aantal van hypermobiliteit in FM patiënten en controlegroepen geobserveerd en er was een verhoogde frequentie van hypermobiliteit in patiënten die klaagden over wijdverspreide pijn. Dus concluderen zij dat hypermobileit een rol speelt in musculoskeletale (MSK) pijn bij sommige individu’s, maar niet noodzakelijk in FM.
Hypermobilliteit heeft reumatologen reeds jarenlang gefascineerd. Gewone hypermobiliteit werd gezien als een normale variant van elasticiteit van het bindweefsel, of minder voorkomend, een manifestatie van een definitieve afwijking zoals het Ehlers-Danlos syndroom. De diagnose van hypermobiliteit wordt klinisch gemaakt, zonder de noodzaak van dure of ingrijpende testen, en wordt meestal gegeven met de geruststelling dat de laxiteit geen belangrijke consequenties heeft voor het individu. Deze klinische wijsdom is echter meestal gebaseerd op anekdotische ervaring i.p.v. op wetenschappelijk bewijs. Hoe kan er dan een verband zijn tussen hypermobiliteit en wijdverspreide MSK of FM in het bijzonder ?
FM, daarentegen blijft een raadselachtige kwaal. 10 Jaar na acceptatie van FM als een eigen identiteit met gevestigde criteria, blijft de ziekte ons uitdagen. Verschillende ziekteverwekkende mechanismen voor FM werden onderzocht met ofwel tegenstrijdige ofwel negatieve resultaten. De heersende hypothese is dat FM een ontregeling van het centrale pijndoorgevende mechanisme is en een neuro-endocriene functiestoornis .
Om deze reden wordt een link tussen hypermobiliteit en FM gesuggereerd. De drukpunten die het enige abnormale fysische teken zijn bij onderzoek in FM, zijn gelokaliseerd op de meeste spier- en pezenbevattende plaatsen. Pezen en ligamenten, die een belangrijke rol spelen bij de stabiliteit van de gewrichten, worden blootgesteld aan hoge belasting en stress tijdens beweging en activiteit. De volledige integriteit van het MSK mechanisme hangt af van een goed samenspel tussen intacte ligamenten en een juiste spierspanning. Het is dus redelijk te stellen dat overdreven laxiteit van ligamenten aanleiding kan geven tot herhaaldelijke microtrauma gedurende een normale activiteit. Een mogelijke reden voor deze herhaaldelijke gewrichtstrauma bij hypermobiele mensen kan de recent gedemonstreerde beschadiging van beweging genoteerd in zowel de kleine als de grote gewrichten zijn. Daaruit volgt dat regelmatig terugkerende microtrauma’s aan de ligamenten bij sommige hypermobiele personen zullen lijden tot herhaaldelijke pijn en kunnen leiden tot verstoorde pijnresponse.
IS HYPERMOBILITEIT MEER ALGEMEEN IN DE REUMATOLOGIE KLINIEK DAN IN DE ALGEMENE POPULATIE ?
Heersende maatstaven over hypermobiliteit verschillen afhankelijk van de populatie die werd onderzocht : gaande van 5% in blanke volwassenen tot 38 % in jonge vrouwen uit het Midden-Oosten. Hypermobiliteit gemeten in reumatologische klinieken komen uit op een hoger getal : van 3 % tot 15 % in meestal blanke patiënten. De gemakkelijk verkregen klinische schatting van mobiliteit werd gebruikt sinds midden de jaren 70, maar kan zijn dat het niet helemaal het juiste beeld geeft. Er wordt geen rekening gehouden met de verwachte verandering van mobiliteit bij het ouder worden, vooral op gebied van hypermobiele gewrichten. Buitensporige beweeglijkheid van de grote gewrichten zoals schouders, heupen of knieën kunnen andere consequenties hebben dan hypermobiliteit in de kleine gewrichten van de handen. De hogere graat van hypermobiliteit geobserveerd in de kliniek tonen aan dat hypermobiliteit een rol kan spelen in MSK pijn bij sommige individu’s. Daarom is er belang bij een verdere uitleg over de identificerende karakteristieken om hypermobiele personen te onderscheiden van MSK pijn.
HYPERMOBILITEIT EN MUSCULOSKELETALE PIJN
Sedert de eerste rapporten over musculoskeletale problemen geassocieerd met hypermobiliteit door Kirk, Ansell en Baywaters in 1967, hebben reumatologen meermaals overwogen of hypermobiliteit enkel een interessante klinische bevinding was of dat het een nadelige invloed zou kunnen hebben op het skelet en de spieren. Bevolkingsstudies bij Finse schoolkinderen, afrikanen en gezonde Noord-Amerikaanse bloeddonors hebben geen enkele MSK gevolgen bij hypermobiliteit aangetoond, waar reumatologisch klinische studies de link tussen losse ligamenten en MSK pain steunen. Alhoewel er rapporten zijn die een verband zien tussen hypermobiliteit en artrose , zou een meer dringende vraag zijn of er een verband is tussen hypermobiliteit en bindweefselklachten. Het lijkt redelijk te veronderstellen dat losse ligamenten kunnen leiden tot een instabiliteit van het skelet en het lichaam blootstelt aan herhaaldelijke kleine of meer serieuze traumatische periodes. 21 van de 24 hypermobiele patiënten beschreven door Kirk en zijn collega’s hadden pijn, meestal veroorzaakt door overbelasting. Een studie onder militaire rekruten ondersteunt het concept dat overdreven fysische activiteiten kunnen leiden tot spier- en ligamentbreuken in hypermobiele delen.
Hypermobiliteit was de primaire oorzaak van MSK pijn in de meeste van de 6% kinderen onderzocht in een pediatrische kliniek en we hebben een verband tussen hypermobiliteit en weke delen reuma geconstateerd in de reumatologische kliniek. De tegenstrijdigheid genoteerd bij symptomen gerapporteerd bij hypermobiele personen in de kliniek en in de bevolkingsstudies moet aangepakt worden. De regelmatigheid en de graad van fysische activiteit is waarschijnlijk een belangrijke factor. Het is mogelijk dat een basislijn in de verminderde fysische activiteit met periodes van meer activiteit bepalend kan zijn, vooral bij hypermobiele individu’s. De bevolking die bestudeerd werd door Birrel waren vooral plattelandsboeren en handelaars in een landelijk gebied in Nigeria, en waren meer doorlopend fysisch actief dan hun gemiddelde westerse tegenhangers, dit verklaart de afwezigheid van MSK-klachten bij hen die meer in beweging waren.
HET VERBAND TUSSEN HYPERMOBILITEIT EN FM
Wij en anderen hebben in vraag gesteld of er vooraf bepaalde mechanische factoren kunnen meespelen bij de ontwikkeling van FM. Het vroegste verband tussen hypermobiliteit en FM werd genoteerd door Kirk in 1967. 5 van de 24 hypermobiele mensen klagen over wijdverspreide pijn terwijl andere reumatologische klachten achterwege bleven. We noteerden reeds vroeger een verband tussen wekedelenreuma en FM, vooral in hypermobiele patiënten in de reumatologische kliniek. 3 van de 20 hypermobiele patiënten onderzocht door Bridges, hadden een primaire diagnose van FM. Een aantal studies rapporteerden verhoogde frequenties van hypermobiliteit en FM, gaande van 13 % in Israëlische schoolkinderen tot 40 % bij volwassenen in de reumatologische kliniek. Van speciaal belang is de gunstige uitkomst van FM in verband met hypermobiliteit genoteerd in zowel volwassenen als schoolkinderen. Een mogelijke reden voor deze goede uitkomst is een verbeterde fysische functie en bewegingsactiviteit.
Het is algemeen geweten dat symptomen van FM kunnen komen en gaan en verbonden zijn aan strakke ACR-criteria voor FM diagnose, vooral met het oog op de drukpuntentelling kunnen deze kunstmatig zijn. De auteurs in de gerapporteerde studie hebben aangetoond dat er een verband is tussen hypermobiliteit en een op FM-lijkend syndroom, alhoewel de strikte criteria voor FM niet compleet vervuld werden bij 32 van de 88 patiënten. Alle patiënten uit de studie vertoonden wijdverspreide pijn waarvan 16 % hypermobiel bleek. Dit cijfer vertegenwoordigt meer dan het dubbele van hypermobiliteit dan genoteerd in de controlegroep. De resultaten van deze studie tonen het verband aan tussen wijdverspreide pijn en hypermobiliteit in vrouwen, waarbij sommige patiënten voldeden aan de ACR-critera betreffende de drukpunten.
Er is dus een toenemend bewijs dat op zijn minst een subgroep van patiënten met MSK-pijn, wijdverspreide pijn of FM hypermobiel zijn. Het is duidelijk dat de hypermobiliteit niet de enige hoofdzaak is in de ontwikkeling van wijdverspreide pijn of FM, maar eerder een bijdragend mechanisme bij sommige individu’s. Fysische conditie en regelmatige, maar niet overdreven, beweging werkt waarschijnlijk beschermend tegenover de ontwikkeling van MSK-pijn. Verdere studies zouden moeten gericht zijn op het begrijpen van beweging en fysische activiteit bij hypermobiele personen met en zonder MSK-pijn. Het lijkt dus redelijk te stellen dat herhaaldelijke kleine trauma periodes, vastgesteld bij hypermobiele personen die over een iets mindere conditie beschikken wat dan weer resulteert in MSK-pijn, eventueel kan overgaan in een meer verspreid pijnsyndroom dat kan vergeleken worden met FM.
|
