|
Pijn
Pijn
Het hypermobiliteitssyndroom gaat vaak gepaard met veel pijn. Er is natuurlijk de acute pijn op het moment dat er iets verkeerd schiet, maar dat is niet de enige en wellicht niet eens de belangrijkste oorzaak van pijn bij het hypermobiliteitssyndroom. Doordat je nu eenmaal wat speling op je gewrichten hebt kun je veel last hebben van spierpijn en irritatie en overbelasting van gewrichten, of zelfs ontstekingen.
Vergelijk het met een gammele fiets. Wanneer iemand met zo'n fiets gaat rijden gaan er allerlei dingen die eigenlijk vast zouden moeten zitten een klein beetje bewegen. En voor je het weet heb je allerlei beschadigingen, er komt teveel spanning op verbindingen te staan, dingen gaan krombuigen, slijten en waarschijnlijk breekt er uiteindelijk iets af door metaalmoeheid. Gelukkig zijn mensen niet gemaakt van metaal en herstelt je lichaam, als het daar de rust voor krijgt, dagelijks de schade die het oploopt. Maar dat wil niet zeggen dat je deze schade niet voelt. Daarnaast bestaat er de kans dat gewrichten al vroeg gaan slijten, dat er artrose optreedt.
Naast deze 'mechanische' oorzaken van pijn bij hypermobiliteit zijn er nog een aanlal andere factoren die wellicht een rol spelen. Zo blijkt dat pijn moeilijker te dragen is wanneer iemand verdrietig, angstig of boos is dan wanneer iemand gelukkig, blij en ontspannen is. Helaas zorgen juist de beperkingen, het onbegrip van zowel omgeving als artsen, de onzekere toekomst en dergelijke voor veel emotionele stress bij mensen met het hypermobiliteitssyndroom. Sommige mensen met het hypermobiliteitssyndroom ontwikkelen na verloop van tijd een soort constante pijn in hun spieren en gewrichtsbanden. Dat wordt dan secundaire fibromyalgie genoemd. Secundair houdt in dat het veroorzaakt wordt door iets anders, in dit geval het hypermobiliteitsprobleem. Wat fibromyalgie inhoudt, wat er aan te doen is en hoe het komt dat mensen met het hypermobiliteitssyndroom soms ineens fibromyalgie ontwikkelen is niet helemaal duidelijk, artsen verschillen hierover van mening.
Er zijn ook aanwijzingen dat er wellicht neurofysiologische zaken een rol spelen bij pijn en hypermobiliteit. Hypermobiele mensen weten door een verstoorde propriocepsis zonder te spieken vaak niet precies in wat voor stand hun gewrichten staan en daardoor brengen ze hun gewrichten zonder dat ze het doorhebben in 'gevaarlijke' standen en lopen ze eerder een blessure op. Ook zijn er medici die vermoeden dat de registratie en verwerking van pijn bij mensen met een bindweefselziekte, juist door het slechte bindweefsel, wel eens anders zou kunnen zijn dan normaal!. Hierover wordt nog druk gespeculeerd.
Pijnbestrijding
Veel artsen onderschatten de pijn die hypermobiliteit kan veroorzaken. Uit een recent onderzoek onder ruim 300 reumatologen in Groot-Brittannië is gebleken dat het merendeel van deze artsen de gevolgen van het hypermobiliteitssyndroom dramatisch onderschatten en dat de meeste van hen niet bekend zijn met recente vakliteratuur op dit gebied. Bijna de helft van deze artsen denkt dat het hypermobiliteitssyndroom weinig invloed zal hebben op het leven van een patiënt. Driekwart vindt dat het lang niet zo erg is als de meeste reumatische aandoeningen. Dit dus ondanks dat zowel patiënten als recente publicaties het tegendeel betogen. Een eerste stap in de richting van pijnbestrijding is dus het vinden van een arts die bereid is je pijn serieus te nemen.
Sowieso is men de laatste jaren anders gaan denken over pijn en het nut van pijnbestrijding. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de geluiden die men de laatste tijd hoort over pijnbestrijding bij de bevalling. Voorheen sprak het vanzelf dat een bevalling pijn deed en dat die pijn er nu eenmaal bij hoorde. Pas de laatste tijd zijn er mensen opgestaan die ervoor pleiten vrouwen de keuze te geven tussen een bevalling met of zonder pijnbestrijding.
Normaal gesproken heeft pijn een signaalfunctie. Het is een manier waarop je lichaam je waarschuwt dat het iets mis is. Wanneer men het heeft over chronische pijn gaat men er vaak vanuit dat dit pijn is die geen signaalfunctie meer heeft maar alleen nog hinderlijk is. Helaas heeft bij mensen met het hypermobiliteitssyndroom een bepaald deel van de pijn nog wel een duidelijke signaalfunctie. Luisteren naar je pijn is de beste manier om je grenzen te bewaken. De pijn kan je waarschuwen wanneer je door je gebrekkige propriocepsis je gewrichten te ver doorstrekt, de pijn kan aangeven dat je lang genoeg in een houding hebt gezeten, de pijn kan aangeven dat je niet verder moet lopen, de pijn kan je vertellen dat er iets met een gewricht niet goed zit en daarmee erger voorkomen. Sommige pijn is dus eigenlijk onmisbaar om op een goede manier met een hypermobiel lijf om te kunnen gaan. Andere pijn heeft minder een signaalfunctie en werkt eigenlijk alleen maar storend en beperkend. Het is heel belangrijk om bij pijnbestrijding onderscheid te blijven maken tussen pijn met en pijn zonder signaalfunctie.
Meestal zal de eerste stap in pijnbestrijding bij iemand met het hypermobiliteitssyndroom bestaan uit fysiotherapie en ergotherapie. Hier wordt aandacht besteed aan spiertraining, het verbeteren van de propriocepsis, het beheersen van ie lichaam. Je leert ook hoe je dingen op een manier kunt doen die minder van ie gewrichten vraagt en je leert te luisteren naar de seintjes die je lichaam afgeeft, zoals de signaalpijn. Soms krijg je hierbij ook cognitieve gedragstherapie, een vorm van psychologische begeleiding. Hier leer je omgaan met je grenzen. Het helpt je om je gedachten en ervaringen te ordenen en vervolgens je leven zodanig in te richten dat je beperkingen hanteerbaar zijn. Hier bestaan ook zelfhulp boeken voor.
Een ander belangrijk element bij het verminderen van pijn is het wegnemen van stress. Zoals gezegd kan je gemoedstoestand heel veel invloed hebben op je pijnbeleving, het is dus heel belangrijk om je prettig er ontspannen te voelen. Voor sommige mensen is een verandering van hun levensstijl al genoeg om de pijn dusdanig terug te dringen dat hij hanteerbaar wordt. Als dat lukt op deze manier kun je beter geen pijnstillers gebruiken.
Soms is het nodig om over te gaan op het gebruik van pijnstillers. Er zal bepaald moeten worden wat een wenselijk en hanteerbaar pijnniveau is en hoe dat bereikt kan worden. Je kunt iemand wel meteen platspuiten maar daar heb je niets aan, zeker niet als het iemand is die de signaalwaarde van pijn heel goed kan gebruiken. In een ideaal geval krijg je precies zoveel medicatie dat je de pijn met een signaalfunctie nog net goed genoeg kunt voelen om de boodschap te kunnen oppikken maar dat het eigenlijk geen pijn meer doet.
In eerste instantie worden meestal vrij lichte pijnstillers voorgeschreven zoals paracetamol, ibuprofen, diclofenac of naproxen. Het is wel belangrijk om je te realiseren dat de meeste van deze pijnstillers op de lange duur bepaald niet onschuldig zijn. Ze kunnen het maagslijmvlies irriteren en aantasten, ze kunnen bloedverdunnend werken en ze kunnen de nieren beschadigen. Als je deze medicijnen langdurig gebruikt doe dat dan alleen onder toezicht van een arts. Wanneer deze pijnstillers, op paracetamol na zijn het allemaal ontstekingsremmers, niet voldoende soulaas bieden kan een arts besluiten om een andere categorie medicijnen voor te schrijven, namelijk opioiden, ook wel opiaten genoemd. Deze middelen werken op het centrale zenuwstelsel en beïnvloeden daar het pijngevoel. Dat klinkt nogal drastisch maar zeker de lichtere opiaten zijn ongevaarlijk en hebben vaak zelfs minder bijwerkingen dan de ontstekingsremmers. Er wordt gezegd dat deze middelen niet of nauwelijks verslavend zijn maar toch zijn er gevallen bekend van mensen die, toen ze na langdurig gebruik plotseling stopten, een paar dagen last hadden van ontwenningsverschijnselen. Uiteraard zijn deze medicijnen alleen op recept verkrijgbaar en dienen ze alleen gebruikt te worden onder voortdurend toezicht van een arts.
Naast de conventionele methodes voor pijnbestrijding bestaan er natuurlijk allerlei alternatieve remedies. Het aanbod varieert van acupunctuur tot zen-meditatie. Het kan nooit kwaad om naast de reguliere paden ook eens een alternatief zijpad te bewandelen. Pijn kan tot op bepaalde hoogte beïnvloed worden door je gemoedstoestand. Alleen al daarom zouden een heleboel alternatieve methodes, die vaak gericht zijn op zowel lichaam als geest, best eens kunnen helpen bij de pijnbestrijding. Pas wel op met stevige massages die wellicht je gewrichten zouden kunnen beschadigen en blijf de adviezen van je reguliere arts opvolgen.
N.B.:
De auteur van dit artikel is geen medicus of paramedicus. Deze tekst is tot stand gekomen op grond van literatuuronderzoek in combinatie met eigen ervaring. Deze tekst kan derhalve nooit. opgevat worden als of ter vervanging komen van een gedegen medisch advies door een medisch professional
|
